Ay’ın Özellikleri ve Karanlık Yüzü

ayın özellikleri - 1

Ayın özellikleri ve karanlık yüzü konusuna geçmeden önce gökbilim konusuna ilgiliyseniz buradan Güneş sistemimiz ve özellikleri ile ilgili makaleye, buradan ise “Gezegen nedir? Cüce gezegen nedir?” sorularına yanıt bulabileceğiniz gezegenlerle alakalı makaleye ulaşabilirsiniz.

ayın özellikleri - 3
Bir ay boyunca Ay’ın aynı noktadan, aynı saatte çekilmiş karelerinin oluşturduğu Ay ritmi

-Ay hepimizin bildiği üzere Dünya’mıza en yakın gök cismi olup tek doğal uydumuzdur.

-Ay, Güneş sistemimizin beşinci büyük uydusudur.

Ay’ın kütlesi 7,3477×1022 kg ‘dır. Kütle çekimi ise yer çekim kuvvetinin %17’si kadardır.

-Ay bir ışık kaynağı değildir. Yalnızca Güneş ışıklarının yansıması sebebiyle onu parlak bir şekilde görebilmekteyiz. Her ne kadar kendi ışığı olmasa da bir başkasının ışığı ancak bu kadar güzel yansıtılabilir.

Ayın atmosferi yok denecek kadar az olup yüzeyi tamamen tozlarla kaplıdır. Atmosferinin yok denecek kadar az olması Güneş’ten gelen ısının tutulamadığı anlamına gelmektedir. Bu nedenle ortalama yüzey sıcaklığı -20 °C‘dir.

Ayın atmosferi yok denecek kadar az olduğu için uzayda gezinen gök taşlarını parçalayamaz. Yüksek hızlarla Ay’a çarpan bu gök taşları Ay’ın yüzeyinde büyük çukurlar oluşturur. Bu çukurlara krater adı verilir.

Atmosfer ile ilgili bu kadar bilgi vermişken; Ay’a ayak basan astronotların ayak izlerinin halen orada, neredeyse dün bırakılmış gibi taze bir şekilde kaldıklarını söylemeden geçmek de olmaz. Çünkü atmosferin bu denli az olması demek hava olaylarının olmaması demektir.

ayın özellikleri - 2

Ayın özellikleri anlatılırken; ayın çapı, ayın hacmi, ayın dünyaya uzaklığı, ayın Güneş’e uzaklığı gibi değerlerden bahsetmeden önce astronomik sayılarla uğraşırken kafamızda canlandırması zor olduğu için Dünya’nın çapı ile kıyaslayarak bahsetmek daha sağlıklı olacaktır.

Dünya’nın çapı 12.742 km’dir. Ayın çapı ise 3474,2 km’dir. Yani Dünya’nın çapı, Ay’ın çapının yaklaşık olarak 3,4 katıdır.

Ay’ın Dünya’ya Uzaklığı

Ay’ın Dünya’ya uzaklığı (yaklaşık olarak merkezden merkeze olacak şekilde) 384.400 km’dir. Bu mesafeyi hayal etme işini biraz daha kolaylaştıracak olursak; Ay ile Dünya arasındaki mesafeye her biri ekvatordan teğet olacak biçimde yan yana 30,2 tane Dünya sığdırabilirsiniz. Böyle düşündüğümüzde bu mesafe her ne kadar gözümüzde çok büyük olarak görünse de aslında ışık hızı ile gidebiliyor olsaydınız yaklaşık olarak 1,3 saniyede orada olabilecektiniz. Bu kadar kısa sürmesinin sebebini, Ay ile Dünya arasındaki mesafenin çok küçük olmasına mı yoksa; ışık hızının çok yüksek olmasına mı bağlarsınız ona siz karar verin 🙂 . Bu arada ışık hızı yaklaşık olarak saniyede 300.000 km’dir.

Ay’ın Dünya’ya bu denli yakın olmasından dolayı çekim kuvvetinin etkisi ile gel-git oluşumunu gözlemlemekteyiz. Suların kabarmasına gel, alçalmasına ise git denilmektedir.

Ay’ın Güneş’e Uzaklığı

Ay’ın Güneş’e uzaklığı yaklaşık olarak ortalamada 150 milyon km seviyelerindedir. Bu mesafeyi hayal etmek Dünya’nın çapı ile oranlandığında bile bir hayli zordur; ancak bu mesafeye yaklaşık olarak 11 bin 772 adet Dünya’yı sığdırabilirsiniz. Işık hızı ile düşündüğümüzde Ay’dan Güneş’e olan bir yolculuğu yaklaşık olarak 8 dakika 20 saniye gibi bir sürede tamamlayabilirsiniz. Bu arada Güneş enerjisi ile ilgileniyorsanız bu makalemize de göz atabilirsiniz.

ayın özellikleri - 1

Ay’ın Karanlık Yüzü

Ayın kendi ekseni etrafındaki dönüş süresi ile Ayın Dünya etrafındaki dönüş süresi neredeyse aynıdır.  Bu nedenle Dünya’dan bakarken Ay’ın yalnızca bir yüzünü görebilme imkanımız olmaktadır. Her ne kadar Ay’ın karanlık yüzü desek de aslında durum tam olarak böyle değildir. Çünkü Ay’ın tüm yüzeyi aslında Güneş ışıklarını tam olarak alabilmektedir. Ay’ın karanlık yüzü diye belirtilmesinin tek sebebi bizim onu Dünya’dan göremiyor oluşumuzdandır.

-Ay’ın kendi ekseni etrafındaki veya Dünya etrafındaki dönüş süresi 27 gün 8 saattir.

Kaynak :
vikipedi
evrimağacı
gioyhofer (görsel)


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir